Çene Eklemi Hastalıkları (TME)
Temporo Mandibuler Eklem kelimelerinin kısaltılmasıdır. Çene eklemi anlamına gelir.
Alt çeneyi kafatasına bağlayan eklemdir.Çene eklemi vücudun en çok çalışan eklemlerinden biridir. Konuşma, çiğneme ve yutkunma gibi temel fonksiyonlar sırasında çene eklemi çalışır.
Aynı zamanda birbirine bağlı ve simetrik bir denge içinde çalışmak zorunda olan vücuttaki tek eklemdir. Bu özellikleri ile insan hayatında çok önemli bir yere sahip olan çene ekleminin en küçük hastalığı insan hayatında çok önemli engellemelere, yeme içme konuşma problemlerine, dolayısıyla da hayat konforunda büyük bir düşüşe neden olur. Çene eklemi hastalıkları Çene eklemi birçok sistemik hastalık, kas ve iskelet sistemi hastalıklarından etkilenebilir, ancak en çok çene eklemi rahatsızlığı çene ve diş bozukluklarına bağlı kronik travmalardan dolayı oluşur.
Diş ve Çene yapısındaki bozukluklar, çene eklemlerinin simetrik ve dengeli çalışmasını bozarak uzun dönemli travmalar oluştururlar. Bu durum zaman içinde eklem içindeki kas ve kıkırdak sisteminin hasar görmesine sebep olur. Çene eklemi ve ses Çene ekleminden gelen sesler bir çene eklem rahatsızlığının belirtisi olabilir.
Bu seslerin ne zaman ve nasıl başladığı, hangi dönemlerde ortaya çıktığı ve sese eşlik eden ağrının olup olmadığı önemlidir. Bu yüzden çene ekleminden gelen sesler mutlaka incelenmelidir. Çene eklemi hastalıkları çeşitli yöntemlerle tedavi edilebilmektedir.
Hangi tedavi yönteminin uygun olduğunu belirlemek için doktorunuz klinik ve radyolojik bir dizi incelemeler yapar. Bu incelemeler sonucunda en uygun tedavi seçeneği belirlenir. Çene eklemi hastalıkları tedavisi Isırma, çiğneme, konuşma, esneme gibi fonksiyonlarda ağrı veya açmada kısıtlanma varsa tedavi yapılmalıdır.
Eğer eklemde ağrı veya fonksiyon eksilmesi yoksa, sadece “klik “ sesi duyuluyorsa daha geniş çaplı bir inceleme ve takip gerekebilir Çene eklemindeki problem tespit edildikten sonra doktorunuz size aşağıdaki tedavi seçeneklerinden birini uygulayabilir. Bunlar; • Sentrik ilişki splinti, • Repositioning splint, • Ortodontik tedavi, • Eklem bozulmasına sebep olan diş problemlerinin tedavisi, • Artrosentez Eklem splinti Diş çapraşıklıkları, çenelerdeki uyumsuzluklar, erken yaşta yaşanan diş kayıpları ve buna bağlı dişlerdeki düzensiz kaymalar, hastaların ideal çene kapanışını olumsuz yönde etkileyerek, çene kapanışında kaymaya ve bunun alışkanlık haline gelmesine neden olabilir. Çene eklemi splintleri, eklem rahatsızlığına sebep olan çene ve diş bozukluklarını maskeleyerek, kişinin çenesi veya dişlerinden kaynaklanan bozukluğu geçici olarak düzeltir.
Bu durum çene eklemindeki rahatsızlığın tedavisinde ilk adımdır. Bu splint gece gündüz yani 24 saat kullanılmak suretiyle eklem problemlerinin azalmasını sağlar. Çene eklemindeki problemler azalıp eklem gerçek fonksiyonuna kavuştuğunda, problemin sebebini bulmak kolaylaşır, çene ve dişlerdeki problemin tamamen düzeltilmesi için gereken tedavi aşamasına geçilir Invisalign Invisalign / Orthoclear braketler olmadan, şeffaf plakların kullanımıyla dişlerin düzeltimini sağlayan bir tedavidir.
Bu yaklaşımda 2-4 hafta arasında değişen, yaklaşık olarak toplam 10-12 adet şeffaf plak kullanımı söz konusudur. Bu plakaların gözle görülmesi ve fark edilmesi zordur. Bu yaklaşım özellikle erişkin hastalar için idealdir.
Şeffaf plaklar istenildiğinde çıkartılabilip temizlenebilmektedir. Invisalign/Orthoclear yaklaşımının uygulanabilmesi için çok şiddetli bir iskeletsel problemin ve çapraşıklığın olmaması gerekir. Ortodontik olarak değerlendirilmeniz sonrası, Invisalign / Orthoclear için uygun olup olmadığınıza karar verilecektir.
Eğer bu tedaviye uygunsanız, dişlerinizin ölçüsü alındıktan sonra, Invisalign/Orthoclear merkezinde bilgisayarda 3 boyutlu tedavi planlamanız yapılarak şeffaf plaklarınız hazırlanacaktır. Braket Çeşitleri Metal Braketler Metal braketler günümüzde en yaygın braket tipidir. Ve önceki zamanlardan olduğundan daha konforludur.
Yüksek kalitedeki paslanmaz çelikten yapılan bu braketler estetik olmayan görüntüsüne karşın, metal teller ve braketler arasındaki daha az sürtünmeye bağlı olarak, daha hızlı bir ortodontik tedavi sağlar. Bu braketleri farklı renkteki lastiklerle renklendirmek mümkündür. Kapaklı sistem (Damon Braketler) Damon braketleri Dr.
Dwight Damon tarafından bulunmuştur. Damon braketi "self ligation" olarak bilinen ve telin braket içinde geri ve ileri kaymasına izin veren kayan kapı teknolojisini kullanır.Damon braketlerinde elastik ya da çelik bağlar kullanılmaz.
Bu teknoloji daha az sürtürme yaratır ve hasta için daha rahat bir sonuç verir. Aynı zamanda, Damon Braketleri hem tedavi süresini hem de sık sık uygulanan ayarlamaların sayısını azaltır. Seramik (şeffaf) Braketler Seramik braketler daha opak materyallerden üretildiği için daha az fark edilen, daha az dikkat çeken braketlerdir.
Bu nedenle bu braketler genellikle erişkin bireylerde tercih edilir. Metal braketlere göre biraz daha büyük formda olmalarından dolayı daha fazla besin birikimine yol açabileceğinden ve daha kırılgan yapıda olduğundan kullanımı daha fazla özen istemektedir. Bu yüzden genellikle üst arkta seramik , alt arkta metal braket tercih edilebilmektedir.
Lingual (görünmeyen) Braketler Lingual braketler dişlerin arka yüzüne yapıştırıldığı için gülümseme esnasında görünmeyen braketlerdir. Bu braketler her dişiniz için özel olarak üretildiğinden dişin morfolojisine uygun adaptasyon sağlar. Estetik olarak en uygun braket tipi olmasına karşın, laboratuvar aşaması içermesi nedeniyle daha maaliyetli bir tedavidir .